Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar- Frengi
Cinsel yolla bulaşan her hastalık gibi oldukça tehlikelidir.Hastalıkta erken teşhis ve tedavi oldukça büyük bir önem taşır.Aksi takdirde kalıcı körlüğe varan büyük hastalıklar oluşabilir.
Cinsellikle ilgili hastalıklardan en eski olan frengi veya günümüzdeki adı ile sifiliz, bazılarına göre ilk kez Amerika’Âdan Kristof Kolomb’un tayfaları ile AvruÂpa’ya yayılmıştır. Bazı yazarlar İncil’deki forumlara dayanarak hastalığın daha da eski olduÄŸunu ileri sürerler. 16. yüzyılda ÅŸiddetli geliÅŸen salgınlar yapan hastalık niboyet 20. yüzyılda etkeni bulunduktan sonra kontrol altına alınabilmiÅŸ ve tedavi edilmeye baÅŸlanmıştır. Frenginin etkeni (Treponema pallida) adı eriten bir mikroptur. TirbiÅŸon biçiminde ince uzun kıvrımlar gösteren bu mikrop çok hareketli ve kuruluÄŸa dayanıksızdır. ancak nemli ve havasız yerlerde yaÅŸayabilen bir mikroptur. Cinsel temasla bulaÅŸan hastalığın üç devÂresi vardır. Frenginin birinci ve ikinci devÂrelerinde cilt yaralarında hastalık etkeni olan spiroket bulunur, üçüncü devre frenÂginin deri belirtilerinde ise mikrop tesbit edilemez. Frengili hastaların ağız ve cinsel bölgeleÂrinde mevcut yara veya kondilomata lata denen siÄŸil gibi lezyonlarmda frengi mikÂropları bol miktarda bulunur. BulaÅŸma geÂnellikle % 97 oranında cinsel iliÅŸki esnaÂsında veya % 3 oranında eÅŸyalarla dolaylı olarak meydana gelir. SaÄŸlam ÅŸahısların deri ve mukozalannda mevcut ufak çatlak veya sıyrıklardan lenf yollarına geçen frengi mikrobu, birkaç saat içinde kanda yayılarak, gizli bir septisemi yapar. Hastalığa yakalandıktan, yani mikrobun vücuda girmesinden -genellikle 3-4 hafta sonra bu noktada ÅŸankr denen bir yara meydana gelir. Bu yara ile birlikte, etraÂfında ÅŸiÅŸmiÅŸ olan lenf ganglionu (adeno-pati) hastalığın ilk belirtisi olarak görülür. Buna primer kompleks denir. Yaranın çıkmasından iki hafta sonra yapılacak kan muayenelerinin müsbet bulunması ile teÅŸÂhis konulabilir. Yara genellikle 3-6 haftada kendiliÄŸinden iyileÅŸir.
Hastalığın ikinci devresi deride çok deÄŸiÂÅŸik belirtilerle baÅŸlar. Deri hastalıklarında rozeol, plak mükoz, aiopesi v.b. gibi tıbbi terimlerle anılan bu belirtiler temastan 2 ay sonra, baÅŸka bir deyiÅŸle yaranın çıkÂmasından 40 gün sonra görülmeye baÅŸlar ve 3-5 sene devam eder. Frengi enfeksiyonunun veya hastalığın û-çüncü devresi, doku harabiyetinin baÅŸladığı gom denen yuvarlak,sert teÅŸekkülerin meyÂdana geldiÄŸi devredir. Bu devrede deri belirtilerinden baÅŸka diÄŸer birçok organda {eklem, kas, kemik, akciÄŸer, mide, karaÂciÄŸer, böbrek, mesane, beyin) gom denen karakteristik ÅŸiÅŸlikler ve yaralar çıkar. Sinir sisteminde frengiye baÄŸlı felçler (De-mentia paralytica, Tabes dorsalis) görülür.
Frengi hastalığının teÅŸhisine önce lezyon-dan alınan akıntıda mikrobu aramakla baÅŸÂlanır ve kesin teÅŸhis ancak bu ÅŸekilde koÂnur. Serolojik teÅŸhis için yapılan kan muayeneleri (Wassermann, Kolmer, Kahn, VDRL, Nelson-Mayer testleri) hastalığın mutlaka frengi olup olmadığını kesin olaÂrak bildirmez. Bu konuda uzman olanlar testleri klinik bulgularla beraber deÄŸerÂlendirerek sonuca varırlar. Üçüncü devre frengilerinde gamlardan yapılacak biopsi teÅŸhise yardımcı olmaktadır.
Frengi tedavisinde eskiden kullanılan arÂsenik (salvarsan), bizmut, cıva ve iyotlu preparatların ancak tarihi deÄŸeri kalmışÂtır. Bugün için tek ve etkili ilaç penisilindir. Penisilinin ilk enjeksiyonundan sonra baÂzen ateÅŸin 40-41 °C’ye kadar yükselmesi ÅŸeklinde görülen Hencheimer reaksiyonu frengi mikroplarının parçalanmasına baÄŸlı olarak meydana gelebilir. Tedavide penisiÂlin ilk gün 2.400.000 ünite, sekizinci gün 1.200.000 ünite olmak üzere toplam 3.600.000 ünite yapılır. Serum testleri poÂzitif olanlara 15 gün sonra 1.200.000 ünite daha yapmak gerekir.
Hazırlayan: Nisan
Bir yorum yazabilir, sitenizden takip edebilir ya da RSS kaynağı ile yeni içerikleri takip edebilirsiniz.

Yorum Yaz!